رصد فکر

افکار و تازه های فکر در حوزه علوم انسانی اسلامی

رصد فکر

افکار و تازه های فکر در حوزه علوم انسانی اسلامی

رصد فکر

این وب سایت برای اهداف زیر تاسیس شده:
1. جمع آوری گزیده افکار و نظرات کسانی که در زمینه علوم انسانی اسلامی و تولید علم حرفی برای گفتن دارن. 2. بررسی افکار و نظرات اشخاص و جریاناتی که در روند کشور تاثیر دارند. 3. تحلیل ها و نقدهایی که در حیطه این افکار و آثار وجود داره. 4. آوردن یک سری نکات که در حیطه شناخت منطق فکری متفکران و علوم اسلامی کمک میکنن.

آخرین مطالب (به ترتیب)
پیوندهای روزانه
پیوندها
طبقه بندی موضوعی
پربیننده ترین مطالب (به ترتیب)
آخرین نظرات
  • ۳۰ دی ۹۵، ۱۶:۵۰ - ..جهان ..
    افسوس
  • ۲۱ دی ۹۵، ۱۱:۵۱ - ..جهان ..
    احسنت
  • ۲۶ آذر ۹۵، ۲۰:۵۵ - محمدرضا فلاح
    :)
  • ۲۷ شهریور ۹۵، ۲۲:۰۸ - گروه فرهنگی صبح امید
    منتظریم
  • ۱۷ مرداد ۹۵، ۱۶:۰۳ - Fatemeh .79
    ممنون
Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت
وبلاگ-کد جستجوی گوگل

۰

نتیجه تصویری برای علامه طباطبایی

تفاوت‏هاى اسلام و دیگر مکاتب در نظریه حکومت‏ از نظر علامه طباطبائی ره

(این نوشته بخشی از مقاله "فلسفه فقه از دیدگاه علامه طباطبائی" نوشته سید مهدی طباطبائی است)

علّامه ... خاطر نشان مى‏کند الگوى حکومت مردمى که قرآن معرفى نموده است، با دیگر اشکال حکومت، مانند سلطنت ملوکانه تفاوت دارد، که بر اساس آن اموال خدا در مِلک صاحب تخت و تاج است و بندگان خدا نیز بردگان و غلامان اویند که هر چه بخواهد، با آنها بکند و هر حکمى بخواهد، بر آنها براند.[1]

وى همچنین خاطر نشان مى‏کند این الگوى حکومتى با نظریه دموکراسى غربى تفاوت مبنایى و عمیقى دارد. وى با الهام از قرآن و نیز با شناخت عمیق و روشنى که از ساختار فکرى و فلسفى نظام سیاسى دیگر جوامع و مکاتب دارد، به بیان مهم‏ترین تفاوت‏ها مى‏پردازد که آنها را فهرست وار از نظر مى‏گذرانیم:

1. نظریات فلسفه سیاسى جهان معاصر، به ویژه دموکراسى، در «بنیان» و اساس خود با اسلام و نظریه حکومت دینى تفاوت دارد. علّامه معتقد است حکومت‏هاى دموکراتیک با نگرش مادى و مبتنى بر تمتّع دنیوى که به جامعه و انسان دارند و با روح بهره‏ورزى و استثمار که در کالبد آنها دمیده است، خود را در شکل دیگرى از استبداد سلطنتى نمایان مى‏کنند و هدف آنها تنها سودجویى و تسلّط بر جوامع و ملّت‏هاى ضعیف است. در واقع در این جوامع پادشاه مستبد ادوار گذشته، جاى خود را به جامعه‏اى خودخواه و مستبد داده است که به چیزى جز ارضاى میل‏هاى مادى و تمتعات دنیوى خود به شکل ممکن، نمى‏اندیشد و در آن از اخلاق مبتنى بر وحى و توحید خبرى نیست.[2]

2. رفتار تبعیض‏گونه مدعیان دموکراسى و به‏طور کلى همه نظریات غیر دینى، نسبت به انسان؛ چرا که آنها بر اساس اغراض و اهداف مادى خود از حکومت، که در تفاوت اوّل بیان شد، در عمل مى‏کوشند به حکمرانى و تسلّط گروهى خاص، با ویژگى‏هایى مخصوص، مانند ثروت، قدرت و مقام، که اسلام هیچ کدام از آنها را نمى‏پذیرد، برسند، گر چه در نظریه و ادّعا اذعان دارند، معتقد به حکومت مردم بر مردم هستند. این‏گونه جوامع به موجب تبعیض و برترى جویى که در آنها به وجود مى‏آید، بالأخره به فساد و تباهى کشیده خواهند شد.

اما در اسلام قانون نسبت به همه افراد یکسان است و همه افراد در اجراى آن و نیز نظارت بر برقرارى دین در جامعه در یک ردیف مى‏باشند و تفاوتى میان حاکم و محکوم، فقیر و غنى، آزاد و برده، کوچک و بزرگ، زن و مرد نیست.[3]

3. تفاوت سوم به قوه مجریه بر مى‏گردد که علّامه در مورد آن مى‏گوید:

از جمله تفاوت‏ها آن است که در اسلام قوه مجریه قانون در دست گروه متمایزى در جامعه نیست، بلکه شامل همه افراد جامعه مى‏شود. پس بر هر کس لازم است دیگران را به خیر بخواند و امر به معروف و نهى از منکر کند.[4]

در این جا لازم است توجه کنیم علّامه در میان احکام فقهى اسلام شأن والایى را به امر به معروف و نهى از منکر مى‏دهد، به خصوص از جهت اجتماعى و حکومتى و آن را یکى از لوازم اساسى و ارکان مهم نظریّه حکومتى اسلام تلقّى مى‏کند که در جاى خود قابل بحث و امعان نظر است.

به‏طور کلى نظریه علّامه طباطبائى قدس سره در مورد حکومت و ولایت، از زوایاى مختلف قابل تحقیق است که استیفاى آن از عهده این نوشتار خارج است.[5]

 

 



[1] . المیزان ج4، ص 123

[2] . همان

[3]  همان، ص 124

[4]  همان، ص 124

[5] بوستان کتاب (انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى قم)، مرزبان وحى و خرد: یادنامه مرحوم علامه سید محمدحسین طباطبائى قدس سره، 1جلد، بوستان کتاب (انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم) - قم، چاپ: اول، 1381.

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی